Droga, która ładuje: Honda na serio bierze się za indukcyjne ładowanie jadących pojazdów (analiza M2077)

Honda zapowiedziała, że w przyszłym roku sprawdzi na publicznej autostradzie indukcyjne ładowanie pojazdów elektrycznych w czasie jazdy. To ważny sygnał, bo o drogach, które same zasilają przejeżdżające nad nimi auta, słyszymy od kilkunastu lat. Do tej pory kończyło się jednak głównie na krótkich odcinkach testowych, pokazach i projektach pilotażowych.

Tym razem do gry wchodzi koncern motoryzacyjny o globalnej skali, razem z dużą firmą budowlaną i wyspecjalizowanym wykonawcą nawierzchni. Na pierwszy ogień nie pójdą prywatne auta, tylko ciężarówki i pojazdy logistyczne. To pokazuje, gdzie technologia ma realną szansę się sprawdzić.

Co dokładnie zbudowała Honda

System powstał w ośrodku badawczym Hondy we współpracy z firmą budowlaną Taisei i wykonawcą dróg Taisei Rotec. Honda robi moduły nadawcze zatapiane w jezdni i odbiornik w pojeździe, Taisei dostarcza szybko reagujące zasilanie prądem stałym, a Taisei Rotec opracowała sposób osadzania urządzeń w nawierzchni.

Najciekawszy jest sam moduł drogowy. Według Hondy to pierwsze rozwiązanie, w którym falownik i cewka zostały umieszczone w jednej obudowie, a całość zasilana jest przewodami prądu stałego. W praktyce oznacza to mniej elementów przy drodze, mniej robót ziemnych i możliwość wfrezowania modułów w istniejącą, czynną nawierzchnię. A to właśnie koszt i uciążliwość przebudowy dróg od lat były jednym z głównych hamulców takich projektów.

Testy zostały podzielone na cztery etapy:

EtapGdzie i kiedyCo sprawdzono lub ma zostać sprawdzone
Test wytrzymałości pod obciążeniemTor Taisei w Satte, zakończonyModuły i nawierzchnia wytrzymują pojazdy o masie ok. 20 t
Test trwałości i bezpieczeństwaNowy tor w Tamurze, od końca 2026 r.Milion przejazdów kół z naciskiem 49 kN, kontrola wycieku pola elektromagnetycznego
Test mocy i ładowania przy prędkościKolejny etap, bez podanego terminu i miejscaMoc do 150 kW dla ciężarówek, stabilne ładowanie przy dużej prędkości
Test na drodze publicznejProjekt Tateyama, East Nippon Expressway, prefektura Chiba, od FY2027Działanie systemu w realnym ruchu na autostradzie

Honda zajmuje się ładowaniem w ruchu od 2021 roku. W Japonii prowadzi też własną sieć ładowarek Honda Charge, więc nie jest w tej dziedzinie nowicjuszem.

Kilkanaście lat obietnic

Pomysł nie jest nowy i na łamach Miasto2077 wracał regularnie. Za każdym razem w podobnej konwencji: oto droga, która rozwiąże problem zasięgu aut elektrycznych.

Najbliżej koncepcji Hondy był projekt na włoskiej autostradzie A35 między Mediolanem a Brescią, opisywany w tekście Samochód elektryczny ładowany po drodze. Technologię dostarczył tam izraelski startup Electreon: miedziane cewki pod asfaltem, jednostka sterująca na poboczu i odbiornik w podwoziu. Odcinek miał długość kilometra, a jego twórcy od początku mówili, że celują przede wszystkim w ciężarówki, a nie w auta osobowe.

Ten sam schemat powtarzał się w innych miejscach. Electreon budował krótkie odcinki dla autobusów miejskich, co skłaniało do pytań, czy ładowarki ukryte w jezdni mogą przynieść renesans trolejbusów w zupełnie nowym wydaniu. W Stanach Zjednoczonych powstawały pierwsze testowe drogi elektryczne, w tym kilometrowy odcinek w Detroit, wspierany przez Forda i lokalnego operatora energetycznego (W Ameryce znów startuje program budowy dróg, tym razem elektrycznych). Szwecja testowała z kolei rozwiązania przewodowe, w których pojazd pobiera prąd z szyny wbudowanej w jezdnię (Elektryczne auta pojadą na szynach). Pojawiały się też wizje dalej idące, jak asfalt, który sam się naprawi i naładuje samochód, czy angielski niezrealizowany projekt, aby na autostradach pojawił się pas ruchu umożliwiający ładowanie indukcyjne (Koniec problemu z zasięgiem).

Wspólnym mianownikiem tych projektów był ich eksperymentalny charakter. Wszystko to odcinki liczone w setkach metrów lub pojedynczych kilometrach, finansowane głównie z grantów i budżetów pokazowych. Brakowało w nich trzech rzeczy: przekonującego rachunku kosztów, standardu odbiornika montowanego fabrycznie w pojazdach oraz dużego producenta, który traktowałby to jako element własnej strategii. Honda jest pierwszym tak dużym graczem z branży motoryzacyjnej, który bierze na siebie zarówno stronę drogi, jak i stronę pojazdu.

Lekcja z niemieckiego eHighway

Jedynym porównywalnym, chociaż technologicznie nieco odmiennym projektem był pomysł Siemens elektryfikacji autostrad eHighway. Tam ciężarówki pobierały prąd nie z jezdni, lecz z napowietrznej sieci trakcyjnej, przez pantograf na dachu kabiny, jak trolejbus. Na łamach Miasta 2077 pisaliśmy, że na zelektryfikowanych autostradach ciężarówki zaoszczędzą połowę kosztów paliwa. Obietnica była ksuząca, a technologia działała.

Mimo to projekt w swojej rządowej, pilotażowej formie został wygaszony. Niemieckie Ministerstwo Gospodarki i Ochrony Klimatu (BMWK) zakończyło finansowanie odcinków testowych. Pilotaże na autostradzie A1 między Reinfeld a Lubeką oraz na drodze federalnej B462 (projekt eWayBW) zakończyły się pod koniec 2024 roku. Słupy trakcyjne miały zostać rozebrane, a testowe hybrydowe ciężarówki Scania wrócić do producenta.

Powody tej decyzji są dla Hondy bardzo pouczające. Sieć napowietrzna była energetycznie wydajna, ze sprawnością rzędu 73–80%. Przegrała jednak z kosztami samej infrastruktury, liczonymi w milionach euro za kilometr, z brakiem interoperacyjności między krajami i ze zmianą rynku. W międzyczasie przewoźnicy i producenci postawili na ciężarówki czysto bateryjne oraz wodór. Siemens nie porzucił technologii, ale przeniósł ją na zamknięte tereny przemysłowe: kopalnie odkrywkowe, połączenia portowe i krótkie, intensywnie używane trasy wahadłowe poniżej 50 km. Na drogach publicznych firma stawia dziś na klasyczne stacje ładowania dużej mocy.

Zestawienie z japońskim projektem jest przy tym dość znaczące. eHighway miał lepszą sprawność niż 66% zmierzone przez Taisei przy indukcji, a mimo to nie obronił się ekonomicznie. Honda odpowiada na ten problem głównie kosztem instalacji: moduły wfrezowane w istniejącą nawierzchnię, bez słupów i bez przebudowy drogi. Ma też jedną przewagę, której nie miała trakcja: cewka w jezdni może w przyszłości obsłużyć nie tylko ciężarówki, ale i autobusy czy samochody osobowe. Pytanie o interoperacyjność pozostaje jednak równie aktualne jak w Niemczech.

Japonia robi z tego wyścig

Honda nie działa w próżni. W Japonii nad ładowaniem w ruchu pracuje kilka firm jednocześnie, co samo w sobie odróżnia obecną sytuację od wcześniejszych, pojedynczych pilotaży.

KtoKiedyCo pokazano
Honda, Taisei, Taisei Rotec2026Moduł drogowy z falownikiem i cewką w jednej obudowie, testy pod obciążeniem 20 t, autostrada od FY2027
Daihen, Kansai Electric PowerExpo 2025 w OsaceBezprzewodowe ładowanie autobusów
Denso2024Pojazd testowy przejechał 500 km w 50 godzin bez zatrzymania, a poziom baterii prawie się nie zmienił
TaiseiWcześniejsze testy w TamurzeOdbiornik holowany z prędkością 60 km/h, średnia sprawność przesyłu 66%

Wynik Denso dobrze obrazuje obietnicę technologii: przy ładowaniu w czasie jazdy samochód mógłby teoretycznie jeździć bez końca. Trzeba jednak pamiętać, w jakich warunkach odbył się ten test. Auto jeździło na terenie siedziby Denso, a nie po drodze publicznej. Firma nie podała prędkości jazdy, ale z samych liczb wynika, że skoro 500 km zajęło 50 godzin, pojazd poruszał się średnio z prędkością około 10 km/h. To tempo spokojnej jazdy rowerem, a nie jazdy autostradą, gdzie samochód spędza nad każdą cewką ułamek sekundy.

Z kolei 66% sprawności przy 60 km/h to liczba, która studzi entuzjazm. Przewodowa szybka ładowarka traci zwykle kilka do kilkunastu procent energii. Jeśli jedna trzecia prądu wysłanego w jezdnię ginie po drodze, każda kilowatogodzina dostarczona do baterii robi się wyraźnie droższa. Kierownik zespołu Taisei oszacował przy tym, że nawierzchnia z takimi modułami wytrzyma na ruchliwej autostradzie około 10 lat.

Dlaczego najpierw ciężarówki

Decyzja, by zacząć od logistyki i ciężkich pojazdów użytkowych, jest najbardziej racjonalnym elementem całego planu. W samochodach osobowych problem zasięgu w dużej mierze rozwiązały pojemniejsze baterie i coraz gęstsza sieć szybkich ładowarek. W ciężarówkach dalekobieżnych bateria wciąż jest wąskim gardłem: jest ciężka, droga i zabiera ładowność, a każdy postój na ładowanie to stracony czas kierowcy i pojazdu.

Droga ładująca zmienia tę kalkulację. Pozwala jeździć z mniejszą baterią, bo część energii pojazd dostaje w trakcie jazdy. Jednocześnie ruch ciężarowy jest przewidywalny: te same korytarze między portami, centrami logistycznymi i miastami pokonywane są codziennie przez tysiące pojazdów. To oznacza, że wbudowana w jezdnię infrastruktura byłaby wykorzystywana intensywnie, a nie stała pusta. Wybór projektu Tateyama na autostradzie East Nippon Expressway wpisuje się w tę logikę.

Spore znaczenie ma też deklarowana moc do 150 kW. Dla osobówki to sporo, ale dla ciężarówki to poziom, przy którym ładowanie w ruchu może realnie pokryć znaczną część zużycia na płaskim odcinku. Właśnie dlatego partnerzy chcą najpierw ten parametr potwierdzić przy dużych prędkościach.

Pytania czekające na odpowiedź

Najważniejsze pytanie pozostaje bez odpowiedzi. Inżynier Hondy nie chciał porównać kosztu takiego systemu z siecią tradycyjnych szybkich ładowarek i przyznał, że opłacalność ekonomiczna wciąż wymaga oceny.
Kilka kwestii zdecyduje o tym, czy testy w Chibie przerodzą się w coś więcej:

  • Koszt na kilometr. Frezowanie modułów w istniejącą nawierzchnię ma być tańsze niż przebudowa drogi, ale autostrada to setki kilometrów, a nie w pojedynczych odcinkach testowych.
  • Sprawność. Między 66% zmierzonymi przez Taisei przy 60 km/h a sprawnością ładowarki przewodowej jest duża luka. Bez jej zmniejszenia energia z drogi pozostanie wyraźnie droższa.
  • Trwałość i serwis. Około 10 lat życia nawierzchni to mniej więcej cykl remontowy autostrady. Pytanie, ile kosztuje wymiana modułów i jak często trzeba będzie zamykać pasy.
  • Pole elektromagnetyczne. To jeden z celów testów w Tamurze. Wyniki będą ważne dla akceptacji społecznej i dla przepisów.
  • Standard. Odbiornik Hondy musi współpracować z pojazdami innych marek, inaczej droga obsłuży tylko część ruchu. Przy kilku konkurujących japońskich systemach to realne ryzyko.
  • Kto płaci. Zarządca drogi, operator energetyczny, przewoźnik czy państwo? Model rozliczeń za energię pobraną w trakcie jazdy wciąż nie jest określony.

Ogłoszenie Hondy nie oznacza, że za kilka lat będziemy ładować auta, przejeżdżając po autostradzie. Technologia, która przez lata żyła w pokazach i kilometrowych odcinkach, wreszcie trafia jednak do świata dużego przemysłu. Po jednej stronie stoi producent pojazdów, po drugiej budowlańcy, którzy wiedzą, jak zatopić elektronikę w asfalcie tak, by przetrwała miliony przejazdów kół.

Zmienił się też sposób myślenia. Wcześniej droga ładująca była obiecywana jako rozwiązanie problemu zasięgu dla wszystkich. Dziś jej zwolennicy mówią o konkretnych korytarzach transportowych i konkretnych pojazdach. To mniej efektowne, ale bardziej realistyczne.