Przełom w rolnictwie. Rośliny zwiększą plony, korzystając z własnych mechanizmów wzrostu

Rolnicy mierzą się z rosnącą presją: mają produkować więcej żywności z tej samej powierzchni, zużywając mniej zasobów i ograniczając wpływ na środowisko. Syngenta ogłosiła technologię, która ma pomóc rozwiązać ten dylemat w nieoczywisty sposób – nie dodając roślinom niczego z zewnątrz, lecz wzmacniając sygnały, których używają one same.

Czym jest EXORT

Nazwa technologii to skrót od EXOgenous RNA Targeting – egzogennego celowania RNA. Firma określa ją jako pierwszy nowy mechanizm działania w obszarze biologicznych środków ochrony roślin od 20 lat.

Podstawą są mikroRNA – niewielkie cząsteczki występujące we wszystkich roślinach, które pełnią funkcję regulatorów procesów biologicznych. Działają jak sygnały koordynujące wzrost, rozwój i reakcje na zmieniające się warunki.

EXORT polega na wyselekcjonowaniu konkretnych, naturalnie występujących mikroRNA i zastosowaniu ich w skali polowej. Preparat nanosi się w bardzo małych dawkach na liście, a on współdziała z mechanizmami, które roślina już posiada – regulując procesy takie jak wzrost ziarna, zawiązywanie owoców czy rozwój rośliny.

Kluczowe zastrzeżenie, którym chwali się Syngenta to fakt, że technologia nie wprowadza do roślin obcego materiału genetycznego. To odróżnia ją od modyfikacji genetycznych i lokuje w kategorii środków biologicznych. Dla ich przetestowania firma przeprowadziła jeden z największych biologicznych programów badań polowych tego rodzaju, które objęły ryż, soję, kukurydzę, bawełnę oraz warzywa i owoce. Były prowadzone przez wiele lat w różnych regionach geograficznych.

Deklarowany efekt to wzrost plonów od 5% do 10% w porównaniu z pozostałym uprawami. Istotne jest też to, że zastosowanie technologii nie wymaga zmiany standardowych praktyk polowych.

Nobel w tle

Nauka stojąca za EXORT opiera się na badaniach nad mikroRNA – dziedzinie, której odkrycie zmieniło biologię i zostało uhonorowane Nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny w 2024 roku.

„Fascynujący w tej technologia EXORT jest fakt, że przekłada ona fundamentalny mechanizm biologiczny na praktyczne rozwiązanie rolnicze” – powiedziała Camilla Corsi, szefowa działu badań i rozwoju ochrony roślin w Syngencie. „Postępy w genomice, bioinformatyce i naukach o roślinach pozwalają nam teraz identyfikować i stosować korzystne naturalne mikroRNA z niespotykaną dotąd precyzją.”

Pierwsze produkty oparte na platformie EXORT mają trafić na rynek od 2027 roku. Następnie planowane jest stopniowe wprowadzanie ich na około 20 rynkach i w uprawach wielu gatunków roślin w kolejnych latach.

Syngenta pozycjonuje EXORT nie jako pojedynczy produkt, lecz jako fundamentalną platformę dla nowej generacji rozwiązań biologicznych w ochronie upraw.

Co to może oznaczać

Jeśli deklarowane wyniki potwierdzą się w szerokim zastosowaniu komercyjnym, znaczenie tej technologii wykroczy poza pojedyncze gospodarstwa. Wzrost plonów o 5–10% bez zwiększania powierzchni upraw to jeden z niewielu sposobów na zwiększenie produkcji żywności bez presji na grunty, lasy i zasoby wodne.

Warto jednak zachować ostrożność. Na tym etapie dysponujemy wyłącznie danymi producenta, a pierwsze produkty dopiero trafią na rynek. Prawdziwym testem będzie to, czy wyniki z programów badawczych utrzymają się w zwykłych warunkach gospodarstw – i czy technologia okaże się opłacalna także dla mniejszych producentów, nie tylko wielkoobszarowych upraw.